“Bu sitenin amacı, bir beyin cerrahı perspektifinden, nereye gidileceğini seçmek için seyahat ve keşif konusunda tutkulu yetişkin bireylere yardımcı olmaktır." |
|||
|
Kuzey Işıkları hakkında sormanız gereken 25 soru |
![]() |
||
![]() Soru 1: Kuzey ışıkları nedir?
Cevap 1: Kuzey ışıkları (Aurora Borealis), güneşten ayrılan yüklü parçacıkların dünya atmosferindeki gazlarla çarpışması sonucunda ortaya çıkan parıltılardır.
Soru 2: Kuzey Işıklarının oluşma mekanizması nedir?
Cevap 2: Atmosferdeki bir gaz atomuna (Oksijen ve Azot) çarpan yüklü parçacık (genellikle elektron), enerjisini çarptığı gaz atomuna iletir ve gaz atomunu harekete geçirir, “heyecanlandırır”. “Heyecanlı” gaz atomunun bir elektronu düşük enerjili alt yörüngeden yüksek enerjili üst yörüngeye doğru hareket eder. “Heyecanlanan” bu atomlar fazla enerjilerini atıp “sakinleşmek” zorundadırlar. Sonra elektron, bir ışık ya da foton parçacığı bırakarak daha düşük enerjili bir yörüngeye doğru geri döner. Bu salınan fotonlar Kuzey Işıklarının kaynağıdır. Bu mekanizma Neon Işıklarının oluşturulma mekanizması ile tamamen aynıdır. Bir bakıma Kuzey Işıkları Tabiat Ana’nın Neon Lambalarıdır.
Soru 3: Kuzey Işıkları neden kutuplara yakın yerlerde görülür?
Cevap 3: Dünyanın elektromanyetik alanı (Manyetosfer) gelen yüklü parçacıkları iten bir kalkan görevi görür. Bu yüklü parçacıklar dünyanın atmosferine yalnızca bu manyetik alanın zayıf olduğu kuzey ve güney kutuplarına yakın bölgelerde çarpar. Güneş rüzgârlarının radyasyonu çok tehlikelidir ve Dünya'ya doğrudan vurmuş olsaydı insanlığın yok olmasına sebep olurlardı.
Soru 4: Kuzey Işıkları gibi Güney Işıkları da var mı? Varsa neden “Güney Işıkları” terimini veya her iki kutup bölgesini de içerecek şekilde “Kutup Işıkları” terimini duymuyorum?
Cevap 4: Bunun bir de güney karşılığı var (southern lights veya Aurora australis). Güneydekinin doğal seyircileri insanlar değil, imparator penguenler olduğu için ikisini de kapsayan “polar lights” yani kutup ışıkları terimi pek kullanılmıyor.
Soru 5: Kuzey Işıklarının kaynağı güneşten gelen yüklü parçacıklar ise, neden gece görülüyor?
Cevap 5: Dünyanın görülmeyen manyetik alanı (Manyetosfer) kuzey kutbuna yakın bir bölge (tam kuzey kutbu değil) ile güney kutbuna yakın bir bölge arasında seyreder. Büyüklüğü ve şekli güneş rüzgârlarının bombardımanları altında sürekli değişir. Kendisi de bir manyetik alan olan Güneş fırtınası Dünya'ya ulaştığında, Dünya'nın manyetik alanı tarafından saptırılır ve alan çizgileri birleşir. Bu, elektrik yüklü parçacıkların kutupların günışığı tarafında dökülmeleri için bir "huni" görevi görür. Bu gün ışığı aurorası olarak bilinir. Güneşten gelen manyetik alan çizgileri kutupların gece tarafına doğru büküldüğünde, çizgiler bir araya gelir. Bu, sonuçta alan çizgilerinin bir “lastik bant” gibi kopmalarına yol açar. Güneş fırtınasından gelen elektrik yüklü parçacıklar daha sonra Dünya'nın manyetik alan hatları boyunca ilerler ve Dünya'nın gece tarafındaki kutup bölgelerine dökülürler. Böylece gece aurorası oluşur. https://www.youtube.com/watch?v=1MI3YDGgtN4
Soru 6: Daha kuzeye gittiğimizde Kuzey Işıkları daha iyi görünüyor mu? En iyi göründüğü yer kuzey kutbu mudur?
Cevap 6: Hayır! Çoğu aurora, "auroral bölge" olarak bilinen, genellikle enlemlerde 3° ila 6° enlem genişliğinde ve jeomanyetik kutuplardan 10° ila 20° arasında uzaklıkta bulunan bir bant içinde meydana gelir. Manyetik kutuplarda, Dünya'nın manyetik alan çizgileri neredeyse dikeydir. Güneşten gelen yüklü parçacıklar bu dikey çizgiler boyunca gitmez. Bu bölge, kutup bölgesindeki oldukça gergin, dikey manyetik alan çizgileri ile daha düşük enlemlerde daha normal manyetik alan çizgileri arasındaki sınırın ayak izidir.
Soru 7: Kuzey Işıkları tüm ülkelerde aynı enlemlerde mi görünür?
Cevap 7: Hayır! Aurora Borealis, Dünya'nın Jeomanyetik Kuzey Kutbu'nun üzerinde, Auroral Oval olarak adlandırılan büyük bir halkada kendini gösterir. Bu ovalin dünyanın etrafında hep aynı enlemlerden görünmesini bekleyebilirsiniz ancak durum böyle değildir. Çünkü ovalin merkezi coğrafi Kuzey Kutbu değil, Jeomanyetik kuzey kutbudur. Bununla bağlantılı olarak, Dünya'nın manyetik ekseni tam olarak kuzey-güney yönünde değil; Kanada'ya doğru eğiktir. Auroral Oval, Kuzey Amerika'da Gezegenin diğer tarafında olduğundan daha alt enlemlere ulaşır. Sonuç olarak Aurora Oval İskandinavya'da 67-71 kuzeyden geçerken, Kanada'da 60-65 kuzeyden geçer.
Soru 8: Kuzey Işıklarını görmek için günün en iyi zamanı nedir?
Cevap 8: Manyetik Gece yarısı Aurora ışıklarını görmek için günün en iyi zamanıdır. Manyetik gece yarısı, Kuzey veya Güney Manyetik Kutbu'nun tam olarak güneş ile yeryüzündeki bir gözlemci arasında olduğu andır. Dünya'nın manyetik kutbu, Kuzey kutbuyla aynı olmadığından (dünyanın ekseni ile manyetik eksen arasındaki açı yaklaşık 11° dir), bu iki gece yarısı aynı zamanda değildir. Manyetik gece yarısı, 'normal' gece yarısından yaklaşık bir saat öncedir. Örneğin, Abisko'daki manyetik gece yarısı yerel saatle 11.30 civarındadır (GMT + 2). Aurora avcıları için, temel kural basittir; “manyetik gece yarısı” nın her iki tarafında bir saat. Eğer 01.00’e kadar hiç bir Aurora aktivitesi görmediyseniz, muhtemelen o gece hiç olmayacaktır. Bazıları “…bu dönemden önce ve sonra da Kuzey Işıklarını gözlemlemek mümkündür. Kuzey Işıklarının ne zaman ve ne kadar süre boyunca ortaya çıkacağından emin olamamanız gerçeği onları daha da büyüleyici hale getirir” dese dahi, gece yarısı saat 01.00 den sonra hiçliğin ortasında donmak, bence anlamsızdır. https://www.visittromso.no/en/northern-lights-howtosee
Soru 9: Kuzey Işıklarını görmek için en iyi yıl hangisidir?
Cevap 9: 2024, Kuzey Işıklarını izlemek için önümüzdeki on yıl içinde en iyi yıl olacaktır. Güneş enerjisi çıkışı yaklaşık 11 yıllık bir döngüde değişir. Buna "güneş döngüsü" denir. Bu döngü, güneş lekelerinin artması ve azalması ile belirlenir. Güneş lekeleri güneşin yüzeyinde daha karanlık, daha serin alanlardır. Coronal Mass Ejection (CME) denilen büyük güneş fırtınaları güneş lekelerinden fışkırır. Coronal Mass Ejection ile taşınan yüklü parçacıklar Dünya’ya ulaştıklarında Aurora’ya neden olurlar. (daha az güneş lekesi = daha az yüklü parçacık = daha az Kuzey Işığı) Herhangi bir güneş döngüsünde en fazla sayıda güneş lekesi, " solar maximum" olarak adlandırılır. En düşük sayı “solar minimum” dur. En son " solar minimum " Aralık 2008'de meydana geldi ve en son " solar maximum" Nisan 2014'te meydana geldi. Nisan 2014'ten beri güneş lekeleri azalmaktadır. Bir sonraki “solar minimum” un 2019’da olması beklenmektedir. 2019'un bitmesinin ardından güneş lekeleri artmaya başlayacak. “Solar maximum” muhtemelen 2024'te olacaktır ve eğer bir Aurora gözlemcisiyseniz, 2024 onları avlamaya gitmek için en iyi yıl olacaktır.
Soru 10: Kuzey Işıklarını görmek için yılın en iyi zamanı nedir?
Cevap 10: Bahar ekinoksu. Kuzey Işıklarının, bilim adamları tarafından tam olarak anlaşılmayan nedenlerden ötürü ekinokslar civarında daha güçlü olduğu iyi bilinir. Bazıları göre Dünya eğimli olduğu için, ekinokslarda güneş rüzgârı ile Dünya arasında iyi bir bağlantı olma şansı daha fazladır. Neden sonbahar ekinoksunda değil de İlkbahar ekinoksunda gidiyoruz? Çünkü ayrıca açık gökyüzü istersin ve sonbahar, özellikle İskandinavya'da, oldukça bulutludur. Bulut ve kapalı hava Kuzey Işıklarının en büyük düşmanıdır. Kuzey ışığı oluşur ama göremezsiniz. Çünkü buluttan çok daha yüksekte oluşur. Kış ve ilkbahar genellikle sonbahardan daha az bulutludur. Bu nedenle, Aralık ve Nisan arasında bir yolculuk anlamlıdır. https://www.space.com/32601-where-to-see-northern-lights.html
Soru 11-Kuzey Işıklarını görmek için nereye gitmelisiniz?
Cevap 11: Genellikle karanlığın bol olduğu Eylül ve Nisan arasında herhangi bir zamanda yaklaşık 64° ila 70° arasındaki kuzey enlemlere gitmek zorunludur. Bu, Alaska'ya, kuzey Kanada'ya, Grönland'a, İzlanda'ya, Norveç'e, İsveç'e, Finlandiya'ya ya da Kuzey Rusya'ya gitmek demektir. Bu yerlere tek tek bakalım: Eğer Avrupa'da yaşıyorsanız, yapılması en kolay şey Norveç, İsveç ve Finlandiya'nın kuzey kısımlarına yönelmektir. Kuzey Norveç, özellikle de Tromsø çevresindeki bölge, popüler bir destinasyondur. Fakat İskandinavya’nın kıyı şeritlerinin (Norveç) bulutlu, iç kesimlerinin (İsveç, Finlandiya) daha açık olduğunu da biliyoruz. Abisko (İsveç'te), dünyadaki auroral bölgedeki diğer herhangi bir yere göre daha az yağışla çok özel bir mikro iklimde yer almasından dolayı, gezegendeki 1 Numaralı aurora izleme yeri olma ününe kavuşmuştur. Kötü taraf ne? Abisko 85 nüfuslu ufacık bir köy ve yapacak hiçbir şey de yok! İzlanda da, bulutlu gökyüzlerini telafi etmek için yeterli zaman ayırdığınızdan emin olduğunuz sürece iyi bir seçimdir (Ada ülkesinde hava İskandinavya'ya göre genellikle daha bulutludur). Rusya oldukça seçenek dışıdır. Auroral Bölgesi'nin bir kısmının kuzey Rusya'da olmasına rağmen, bu tür alanlar turizm altyapısından yoksundur ve bu bölgelere ulaşılması nispeten zordur. Ayrıca Kuzey Amerika'da iyi Aurora seyri için bol seçenek vardır. Ama muhtemelen oldukça bulutlu olma eğiliminde olan uzak doğu Kanada’dan uzak durmalısınız. James Körfezi ve Alaska'nın batı kıyısı arasındaki herhangi bir yer gitmek için iyi bir yerdir. (James Körfezi, Kanada'nın dev Hudson Körfezi'nin uzak güney kısmıdır). Alaska'da, Fairbanks’ den kuzeydeki her yer iyi görüş sunar. Fairbanks sakinleri, kuzey ışıklarını her 10 gecenin yaklaşık sekizinde görürler. https://www.space.com/32601-where-to-see-northern-lights.html
Soru 12-Kuzey Işıklarını görmek için en iyi yer neresidir? Aurora Skystation veya Torneträsk Gölü?
Cevap 12: Lonely Planet Abisko’daki Aurora Skystation’ı Kuzey Işıklarını görmek için 1 numaralı yer olarak ilan etti. Ben Abisko’ya gittiğimde Aurora Skystation tamirat nedeni ile kapalı idi. Ancak Abisko’da Aurora Skystation’ın Kuzey Işıkları deneyimi için en iyi yer olamayacağını anladım. En iyi yer Torneträsk Gölü’nün kendisi idi (Bunu Abisko’da yaşayan kişilere de danıştım). Lonely Planet’in makalesinde birkaç “küçük” yanlış vardı. (https://www.lonelyplanet.com/travel-tips-and-articles/the-worlds-most-illuminating-experiences/40625c8c-8a11-5710-a052-1479d2767898) Daha önce başkaları tarafından yazılmış bilgileri, binlerce kilometre uzakta bir masada oturarak, kopyalayıp yapıştırıyorsanız, gerçek bilgiyi çoğu zaman gerçek olmayanlarla harmanlarsınız. Bu gibi konularda gerçek bilgiye ulaşmak için lokallere ulaşmak, onlarla konuşmak veya hiç olmazsa lokallerin hazırladığı kaynaklardan (web sayfası, kitap vs.) faydalanmak gerekir. Abisko Hostel’de kayıt yaptırırken resepsiyondaki görevliye sormuştum (ki resepsiyonu açık bulduğum için şanslıydım) “Kuzey ışıklarını görmek için en iyi yer neresidir? Aurora Skystation mı?” Görevli cevapladı “Aslında hayır! Aurora Skystation’dan baktığında Abisko’nun ışıkları Kuzey Işıklarının görünürlüğünü azaltır. Göle gitmelisin. Gölün ortasına doğru yürüyebildiğin kadar yürümelisin”. Ben de öyle yaptım..
Soru 13: Işık kirliliği ve Aurora Borealis ilişkisi nasıldır?
Cevap 13: Aurora Borealis’ in parlaklığını iyileştirmek için herhangi bir ışık kirliliğinden kaçınmak en iyisidir. Işık kirliliğinin ana kaynakları nelerdir?
1-Güneş ışığı: Gündüz güneş ışığı Kuzey Işıklarını baskıladığı için hiçbir şey göremiyorsunuz. Bundan dolayı yazın Kuzey Işığı görülmeye gidilmiyor. Çünkü yazın bu enlemlerde 24 saat güneş ışığı var. Kuzey ışıklarını görmek için Nisan ikinci yarısına kadar vaktiniz var.
2-Ay Işığı: Kuzey Işıklarını görmeye gelince ay "ışık kirliliği" dir. Dolunaydan kaçınmalısınız. Yeni Ay evresi en iyisidir.
3-İnsanların neden olduğu ışık kirliliği: Kuzey ışıkları ararken genellikle şehir dışına çıkmanız gerekir. Işıklar genellikle sokak lambalarından, evlerden, aydınlatılmış binalardan, araba farlarından vb. gelen ışıkların üstesinden gelmek için yeterince güçlü değildir. En iyi kuzey ışıkları deneyimi için, mümkün olduğunca uygarlıktan uzaklaşmalısınız.
4-Kar: Beyaz kar sokak lambaları, araba farları, ay vb. den gelen ışıkları yansıtır ve gökyüzünü ışıkla “kirletir”. Yerde kar olmayan kırsal alanlar daha iyidir (Bulabilirseniz).
5-Yıldızlar: Kuzey Işıkları gökyüzünde hafif bir ışıktır. Yıldızlar aslında daha parlaktır ve bu yüzden onları sıklıkla ışıkların arasından görürsünüz. Ama bu, kaçamadığınız bir ışık kirliliğidir. https://www.tripadvisor.in/ShowTopic-g189970-i594-k4813787-Northern_Lights_and_Full_Moon-Reykjavik_Capital_Region.html
Soru 14: Kuzey Işıklarının renkleri nelerdir?
Cevap 14: Üç ana renk vardır. Kırmızı, yeşil ve mavi. Yeşil en sık görülen renktir. Güneş'ten gelen yüklü parçacıklar Oksijen atomlarıyla, 120 ila 180 km arasındaki irtifalarda, çarpıştığında 557.7 nm emisyon (yeşil) hâkimdir. Yeşil renkli Aurora oluşur. En yüksek irtifalarda (180 km'den yüksek), heyecanlı oksijen atomları 630 nm'de (kırmızı) ışık yayar. Daha düşük irtifalarda (120 km'nin altında) azot atomları, 428 nm (mavi) baskın olmak üzere, çok sayıda dalga boyu yayar. Kırmızı, yeşil ve mavi karışım renklerinin birincil renkleri olduğu için, teoride, pratik olarak herhangi bir renk mümkün olabilir.
Soru 15: Görünümlerine göre en yaygın Aurora tipleri nelerdir?
Cevap 15:
Aurora'nın en yaygın şekli yaydır. Yaylar ufuktan ufukta uzun zarif eğimlere sahiptir. Düşük güneş aktivitesi zamanlarında görülürler.
Bantlar yaylara benzer, ancak daha fazla eğriye sahiptir. Kemerler sadece birkaç dakika içinde bantlara dönüşebilir.
Işınlar daha küçük filamanlar veya izler olarak görünür. Yüksek güneş aktivitesi dönemlerinde en yaygın olanlardır. Dünyanın manyetik alan çizgilerini takip ederler ve dikey olarak uzanma eğilimi gösterirler.
Birleşen ışınlar hale olarak tanımlanırlar. Haleler tepede birleşen taç şeklini alırlar ve morlar, beyazlar ve mavilerle çok çeşitli renkler içerebilirler. Yoğun güneş aktivitesi dönemlerinde en yaygındır.
Yaygın (Peçe) Auroraları sadece nadir durumlarda görülür (en nadir). Belirli bir şekil almazlar ve belirli özellikleri yoktur. Çıplak gözle kolayca görülemezler, tipik olarak özel ekipmana ihtiyaç duyarlar.
Parıltı, auroral ışıkların geniş ve tekdüze bir alanıdır, ufuk çizgisi veya görüş çizgisinin ötesinde devam eden aurora yapıları olduğunda meydana gelir.
Yama. İzole bir Aurora "bulutu".
Tanımlanamayan. Diğer formlarla özdeşleşmez. Bazı auroralar geleneksel kategorilere tam olarak uymaz.
Kemerler ve bantlar ışınlı (dikey ışın yapıları ile) veya çizgili (daha parlak ve daha koyu ışık çizgilerle) olabilir. Eğer şekil ve yoğunlukta bir örnek iseler, “homojen” olarak adlandırılırlar.
Pratikte, bu tiplerin çoğu, tamamen ayrı oluşumlar halinde kendini göstermez. Aksine, birbirlerine geçiş yaparlar (bazen hızlıca) ve birçok ara form vardır. Çoğu zaman bir kerede birden fazla formun mevcut olması söz konusudur.
https://www.offthemap.travel/news/types-northern-lights-infographic/
https://auroraiceland.uk/aurora-types/
Soru 16: Aurora’nın sesi var mıdır?
Cevap 16: Auroralar garip sesler çıkartır. Tanıklar seslerin hafif bir çatırtı/hışırtı ya da güçlü bir aktivite sırasında tıslama duyulması şeklinde radyo parazitleri ile karşılaştırılabileceğini söylerler Tuhaf sesler uzun zamandır halk hikâyesi olarak kabul edildi. Finli bilim adamları gerçekten olduklarını gösterdiler ve şimdi nedenini de biliyoruz. Tıslama veya çatırdama sesine benzeyen Aurora gürültüsü, Dünya yüzeyinin yaklaşık 70 m uzağında başlar. Anahtar, inversiyon tabakası olarak adlandırılan, hava sıcaklığının, normalde düşeceği yerde, rakım ile arttığı atmosfer bölgesidir. Bu inversiyon tabakası, altındaki bölgedeki negatif elektrik yükünü ve üstündeki havadaki pozitif yükü ayıran bir kapak gibi davranır. Jeomanyetik bir fırtına Dünya'ya çarptığında, kapak kırılır ve yük garip sesler yaratarak serbest kalır.
https://news.nationalgeographic.com/2016/06/auroras-sounds-noises-explained-earth-space-astronomy/
Soru 17: Aurora hareket eder mi?
Cevap 17: Evet. Auroraların bazıları (esas olarak parıltı, peçe ve yaylar) hareketsiz olsa da (parlaklık, hareket ve şekil bakımından kayda değer çeşitlilik yoktur) çoğu hareket eder. Formlar hareket eder veya birkaç saniye içinde hızla şekil değiştirirse; “Aktif” olarak adlandırılırlar. Bu alt bölümlere ayrılmıştır
al: bantların sınırlarının katlanması
a2: çeşitli formların alt sınırlarında hızlı değişiklikler
a3: ışınların her iki yönde hızlı yatay hareketi
a4: Bir bütün olarak; mevcut formların oldukça hızlı bir şekilde soluklaşırken gökyüzünün diğer kısımlarında yeni formların (benzer ya da farklı) ortaya çıktığı görüntüyü kasteder. Genellikle büyük ışık şovlarının geç aşamalarında görülür.
Eğer parlaklık, saniyenin bir parçasından birkaç dakikaya kadar, genellikle ritmik olarak, değişirse p: 'Darbeli' olarak adlandırılır.
Bu alt bölümlere ayrılmıştır
p1: titreşimli, tekdüze parlaklık değişimleri
P2: alevli, şekilleri yanıyor gibi gösteren, yukarı doğru yükselen ışık dalgalanmaları. Bu muhteşem fenomen genellikle büyük bir ışık şovunun zirvesine yakın görülür. Bu, buğday tarlasında esen bir rüzgâr gibi görünür.
p3: titreme, çok hızlı parlaklık değişiklikleri
p4: akıcı, homojen formlarda parlaklığın düzensiz yatay değişiklikleri. Ben yeterince şanslıydım!
Yeterince şanslıysanız dans eden aurora görebilirsiniz. Çok hızlı hareket eden aktif aurora. Katlanan, dönen.. Ben yeterince şanslıydım!
Patrick Moore, The Observational Amateur Astronomer, 1995
Soru 18: Aurora'nın parlaklığı nasıl değerlendirilir?
Cevap 18: Auroralar genel olarak, her sayının bir öncekinden 10 kat daha parlak olduğu, logaritmik ölçekte (Uluslararası Parlaklık Katsayısı veya IBC) 0 ila 4 arasında derecelendirilen geniş bir parlaklık aralığına sahiptir.
Sıfır, sadece araçlarla algılanan, görüş dışı anlamına gelir.
Bir Samanyolu ile karşılaştırılabilir; fark edilen bir rengi olmayan beyazımsı.
İki ay ışığındaki sirüs bulutlarıyla karşılaştırılabilir; renk zar zor tanımlanabilir (genellikle sarı-yeşil).
Üç ay ışığındaki kümülüs bulutu veya iyice aydınlıktaki sirüs bulutu gibidir; renkler belirgindir.
Dört, üçten çok daha parlaktır; fark edilebilir gölgeler oluşturabilir;
https://www.skyandtelescope.com/observing/celestial-objects-to-watch/an-aurora-watchers-guide/
Soru 19: Jeomanyetik fırtına nedir?
Cevap 19: Jeomanyetik fırtına (genellikle güneş fırtınası olarak ifade edilir) bir güneş rüzgârı şok dalgasının ve/veya manyetik alan bulutunun Dünya’nın manyetik alanı ile etkileşmesi sonucu Dünya manyetosfer’indeki geçici bozulma/değişmedir.
https://en.wikiyy.com/wiki/Geomagnetic_storm?utm_source=chrome-extension&utm_medium=wikipedia.org
Soru 20: Kuzey Işığı tahmini yapılabilir mi?
Cevap 20: Kuzey Işığı ihtimali 3 gün için belli bir kesinlik derecesi ile tahmini edilebilmektedir ve Kp-index ile gösterilir. K-index ve uzantısıyla Planetary K-index, jeomanyetik fırtınaların şiddetini derecelendirmek için kullanılır ve Aurora seyircileri için bilinmesi en önemli olan şeydir. Bu, gezegen endeksi olarak bilinen 0-9 arası bir sayıdır. Kp sayıları 0'dan başlar ve jeomanyetik (Aurora) gücü arttıkça Kp sayısı da artar. Yani Kp 0 çok zayıf veya var olmayan bir Aurora olurken 9'a doğru ilerledikçe gerçekten muhteşem kuzey ışığı şovları ile kendini gösteren büyük bir jeomanyetik fırtına olmaya doğru gider. Kp endeksi 5 seviyeye ulaştığında (Kp5) “Jeomanyetik Fırtına” olarak adlandırılır. Jeomanyetik fırtınalar G1 ile G5 arasında etiketlenmiştir (G1 = Kp5, G2 = Kp6, G3 = Kp7, G4 = Kp8, G5 = Kp9)
http://www.aurora-service.eu/aurora-school/all-about-the-kp-index/
https://www.swpc.noaa.gov/products/planetary-k-index
Soru 21: Kuzey ışığı tahminlerini nasıl öğrenebilirim?
Cevap 21: Cep telefonunuz için bazı Aurora Tahmin uygulamaları vardır. Ben Iphone 7 kullanıyordum ve üç Aurora Tahmin uygulamasını indirdim. Aurora Forecast (Aurora Fcst), My Aurora Forecast (Aurora) ve Northern Lights Aurora Alerts (Aurora Alerts). Bunlar arasında Aurora Tahmini en iyisidir ve çoğunlukla onu kullandım.
Soru 22: Kuzey Işıklarını fotoğraflamaktan ne haber?
Cevap 22: Kuzey Işıkları fotoğrafçılığı hakkında… Mesele şu: Kuzey Işıklarını görmek ve Kuzey Işıklarını fotoğraflamak tamamen farklı konular. Kuzey Işıklarını fotoğraflamanın inceliklerini anlatan web sayfaları var.
https://happyworld.is/northern-lights-photography-settings/
https://www.davemorrowphotography.com/2014/10/how-to-photograph-northern-lights.html
Bu web sayfalarında; manuel ayarlama, görüntü sabitlemeyi kapatma, flaşı kapatma, 1600 ISO ayarları, en düşük f-sayısı veya f-2.8 diyafram açıklığı (f-stop), 20 saniyelik çekim hızı, tripod kullanma, “zoom out” yapma, bir yıldız üzerinde “zoom in” yapma, odak uzaklığını önceden gündüz vakti ayarlama, uzaktan deklanşörü serbest bırakma vs vs yazılmıştır. Ama bu gerçekten zor bir iş. Bu şeyleri asla tam olarak anlamadım. Ayrıca, geniş açılı (f / 2.8) objektife sahip full-frame DSLR fotoğraf makinesi gibi kaliteli bir SLR fotoğraf makinesine ihtiyacınız olacak. Çünkü karanlık gökyüzünde ışıkları görebilirsiniz, ancak parıltı aslında düşük kaliteli bir kamera tarafından yakalanmak için çok zayıftır. Ayrıca bu parıltılar hareket etmektedir, bazen çok hızlı olarak. Tavsiye edilen “uzun pozlama”, hızlı hareket eden ışıklarda çalışmaz. Ve tavsiye edilen tüm malzemeleri satın alsanız bile, ciddi bilgi ve deneyime ihtiyaç duyduğu için, muhtemelen hiçbir zaman dergi kalitesinde fotoğraflar çekemeyeceksiniz. Ayrıca “önerilen malzeme” nin “ortalama insanlar” için olduğunu unutmayın. Dergi ya da internette gördüğünüz o çarpıcı Aurora fotoğraflarının tümü, son model kameralar ve aksesuarlar ile donatılmış profesyonel fotoğrafçılar tarafından çekilmiştir. Bir fotoğrafçı değil, bir gezgin olarak, ağır kameralar taşımam.
Soru 23: Bir Iphone (veya başka bir akıllı telefon) ile Kuzey Işıklarını fotoğraflamaya ne dersiniz?
Cevap 23: Iphone ile nasıl Kuzey Işığı fotoğrafı çekileceğini tarif eden web sayfaları da var.
https://www.tourradar.com/days-to-come/how-to-photograph-northern-lights/
Fakat talimatlar benim için hala anlaması zordu. Bunun için bir kuzey ışığı çekme aplikasyonu indirdim. “Northern Lights Photo Taker”. Aplikasyondan memnunum. Oldukça basit. Bütün ayarlamalar aplikasyon tarafından yapılıyor. Karar vereceğin 4 seçenek var. Zayıf, orta, güçlü (Kuzey ışıklarının parlaklığına işaret ediyor) ve senin ayarları kendin yapmana müsaade eden seçenek (bu gereksiz). Programı açtığında orta “Moderate” seçilmiş durumda oluyor fakat sen bunu değiştirebiliyorsun. Senin kendinin Kuzey Işıklarının ne kadar kuvvetli olduğuna karar vermen de şart değil. Yalnızca telefonu kaldır ve gökyüzünün fotoğrafını çek. Önceden ayarlanmış “Moderate” mod ile çektikten sonra sırayla “Weak” ve “Strong” seçeneklerde fotoğraf çek. Sonra da en iyisi hangisi bak ve onunla devam et. Ben sadece “Moderate” mod ile çektiğim fotoğraflarda kuzey ışıklarını görebildim. “Weak” ve “Strong” mod seçenekleri ile çektiğim fotoğraflarda hiçbir şey göremedim. Onun için “Moderate” mod ile fotoğraf çekmeye devam ettim.
Soru 24: Abisko'da ışık kirliliği sıfır mıdır?
Cevap 24: Hayır! Lonely Planet’ ten Sarah Baxter “ışık kirliliği sıfır” diye yazmıştı. Bu doğru değil! Çok küçük bir yerleşim yeri olmasına karşın, ışık kirliliği sıfır değil. Bu linke bir göz atın.
http://laplandauroraborealis.com/
“Kiruna Aurora Borealis” seyahat acentesi, web sitelerinde “Kesinlikle (Kuzey ışığı görmek için araçlarla gezerek uygun yer ararken)Abisko köyünde durmayacağız, uydu resimlerinden de görüldüğü gibi (orada) bir ton ışık var!” diyor. Aslında “Aurora Skystation” ın bulunduğu yerden çekilen fotoğraflara baktığınızda Kuzey Işıklarını görebilirsiniz ama aynı zamanda Abisko’dan kaynaklanan ışık kirliliğini de görürsünüz.
https://www.wildernessphotographs.com/photo/aurora-sky-station-over-abisko-sweden/
https://www.kirunalapland.se/en/see-do/aurora-sky-station-2/
Abisko’da mutlak karanlık yok!
Soru 25: Abisko'nun “Mavi Delik” i nedir?
Cevap 25: Lonely Planet’ ten Sarah Baxter “Çevredeki dağlar gökyüzünün hemen her zaman açık olmasını sağlar” diye yazmıştır. Bu kısmen doğrudur (“hemen her zaman” kısmı dışında).Evet, Torneträsk Gölü üzerindeki meşhur “Mavi Delik” i bizzat kendim tecrübe ettim. “Mavi Delik” Gökyüzünde bulutsuz açık bir alan (ve etrafta bir sürü bulut var). Fakat yalnızca akşam saatlerinden sonra! Gündüz vakti şiddetli bir kar fırtınası olmasına karşın, akşam bulutlar Torneträsk Gölü’nün üstünden dağıldı ve Gölün kenarlarına doğru çekildi. Aynen Anette Karlsson’ un “Hava bulutlu bile olsa, Abisko halkı “Mavi Delik” in normalde akşam geldiğinden konuşur” diye yazdığı gibi.
https://hamangroup1.wordpress.com/2013/01/22/abisko-the-best-place-for-aurora-borealis/
Yani gündüz bulutlu, fırtınalı, karlı havayla karşılaşsan bile moralini bozma. Yalnızca hava kararıncaya kadar bekle. Ve “Mavi Delik” Torneträsk Gölü’nün üzerinde idi, direkt Abisko’nun üzerinde değil. Kuzey ışıkları görmemi engellemese bile Abisko’nun üzerinde bulutlar vardı.
| |||
|
Web sitesinde yer alan herhangi bir içerik yazılı izin olmadan kopyalanamaz, değiştirilemez ve diğer basılı ve dijital alanlarda kullanılamaz. © 2018 Hasan Kamil SUCU.Her hakkı saklıdır. | |||